T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı

Kurbanlık Hayvan Alırken Dikkat Edilecek Hususlar ve Alınan Tedbirler

Yayın Tarihi : 31.05.2024

2024 Yılı Kurban Hizmetlerinin Uygulanmasına Dair Tebliğ 11.05.2024 tarih 32543 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Güvenilir ve sağlıklı kurbanlık hayvan satın alınabilmesi için Kurban Bayramı süresince; Kurban Hizmetleri Komisyonu ve Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Komisyon kararları Hükümlerince hareket edilerek vatandaşların mağdur olmamaları için bir dizi tedbirler alınmıştır. Bu kapsamda İl merkezinde 18 Veteriner Hekimi, 2 Veteriner Sağlık Teknisyeni, tüm ilçelerde ise satış yerleri ve yol kontrolleri için her gün 1 Veteriner Hekim görevlendirilmiştir. Ayrıca Kurban bayramında kesilecek büyükbaş ve küçükbaş hayvan kapasitesi açısından büyükbaş hayvanlarda ihtiyacın yaklaşık 2 katı, küçükbaş hayvanlarda ise 3 katı kadar hayvan bulunmakta olup, kurbanlık olma şartlarını taşıyan hayvan sayısı açısından hayvan varlığımız yeterlidir.

TÜRKVET'te kayıtlı hayvanların tür, ırk, cinsiyet ve doğum tarihi bilgilerinin sorgulanabilmesi için Bakanlığımız tarafından Tarım Cebimde mobil uygulaması hazırlanarak kullanıma açılmış olup, ve mobil uygulama ile kurbanlığınızın Sağlık Durumu, Irkı, Aşıları ve diğer tüm bilgilerini hızlı ve kolay bir şekilde ücretsiz olarak kontrol edebilirler.

2024 yılı Kurban Bayramı münasebetiyle Vatandaşlarımız Kurbanlıklarını İl- İlçe merkez ve köylerindeki hayvancılık işletmelerinden ve hayvan Pazarlarından alabilecektir. Kurbanlık hayvan satış yeri ilimiz merkezi için Bölge Trafik yanı ahırlar bölgesi olarak bilinen Hayvan Pazarı olarak belirlenmiştir.

Kurbanlık hayvanların küpeli olması, büyükbaş hayvanların pasaportu, küçükbaş hayvanların nakil belgesi ve/ veya Veteriner Sağlık Raporu aranmalıdır. Bu belgeler hayvanların getirildiği kaynağın ve hayvanların sağlığının güvencesi niteliğindedir.

Ülkemiz hayvan varlığının devamı açısından öncelikle erkek hayvanlar kurban olarak tercih edilmeli. Damızlık(dişi) hayvanların ise ancak verimliliğinin azalması durumunda ve bu durumun Veteriner Hekim tarafından tespit edilerek düzenlenecek raporun beyan edilmesi halinde kurbanlık olarak değerlendirilmesi uygun olacaktır.

Kurbanlık hayvan deve için beş, sığır ve manda için iki, koyun ve keçi için bir yaşını doldurması gerekir. Bunun yanında koyun semizlik ve gösteriş olarak bir yaşındakilerle aynı olursa altı ayını tamamladıktan sonra da kurban edilebilir.

Kurban edilecek hayvanın, sağlıklı, azaları tam ve besili olması, hem ibadet açısından, hem de sağlık bakımından önem arz eder. Bu nedenle, kötürüm derecesinde hasta, zayıf ve düşkün, bir veya iki gözü kör, boynuzlarının biri veya ikisi kökünden kırık, dili, kuyruğu, kulakları ve memelerinin yarısı kesik, dişlerinin tamamı veya çoğu dökük hayvanlardan kurban olmaz. Ancak, hayvanın doğuştan boynuzsuz olması, şaşı, topal, hafif hasta, bir kulağı delik veya yırtılmış olması, memelerinin bir kısmının olmaması, kurban edilmesine engel teşkil etmez.

Genel olarak yukarıda sayılan kusurlardan birinin bulunması bir hayvanın kurban olmasına engel teşkil ettiği gibi, uyuz olan hayvanlar ile yem yemesini engelleyecek derecede dişlerinin bir kısmı dökülmüş olan hayvanların da kurban edilmesi caiz değildir. Sağlıklı hayvanların belirgin özellikleri vardır; Besili sığırlarda gövde her yönden dolgun görünümde, butlar yuvarlak, omuzlar geniş, vücut çıkıntıları belirsiz, deri yumuşak ve elastiki, bakışları canlı, kıllar ince ve parlaktır. Ayrıca, göz, burun, ağız, meme ve arkasında anormal akıntılar, bacak ve ayaklarında topallık, deri ve memelerinde hastalık belirtisi şişkinlik, renk değişimi ve yara bulunmaz

Kurbanlık hayvanlardan elde edilen etler, sıcak ve taze olduğu için 14-20  °C de 5-6 saat dinlendirilmeli ve daha sonra tüketim amacına göre sınıflandırılmalıdır. Kıymalık, kızartma ve haşlamalık etler ayrılmalıdır. Kullanım miktarlarına göre ambalajlanmalı ve +4 °C de soğutulmalıdır.

Kesim sonrasında kurbanlık hayvanlardan elde edilen etler, sıcak ve taze olduğu için 14-20 °C de 5-6 saat dinlendirilmeli ve daha sonra tüketim amacına göre sınıflandırılmalıdır. Sıcak etler oda sıcaklığında dinlendirilmeden soğutucuya konursa, etlerdeki kasılmadan dolayı iç ısı yeterince düşmez ve et sıcak kalır; birkaç gün sonra kaba etler içlerinden bozulmaya başlar. Bu şekilde yeşillenip kokuşan etler tüketilmemelidir. Etler 12 saat olgunlaştıktan sonra tüketilmeye başlanmalıdır.

Etlerin daha uzun süre saklanması bozulmaya, besleyici değerinin azalmasına, lezzet ve aroma kaybına neden olur. İşkembe ve bağırsaklar çok iyi temizlendikten sonra değerlendirilmelidir. Temizlik için sağlığa zararlı kimyasal maddeler kullanılmamalıdır.

Sakatat çok çabuk bozulduğu için kısa sürede tüketilmelidir. Kesim sonrası elde edilen deri 1-2 saat dinlendirildikten sonra tuzlanmalıdır.  Dinlendirme esnasında derideki fazla su ve kan sızar. Böylece bozulma riski azalır. Dinlendirmeden sonra derinin yarısı veya üçte biri kadar ağırlıkta, tercihen taneleri mercimek büyüklüğünde kaya tuzu ile tuzlanır.

Vatandaşlarımız kurbanlık hayvan alırken bu gibi hususlara özen göstermeleri ve havyan hastalıkları ile ilgili her türlü şüpheli durumda Sivas İl- İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerimiz ile irtibata geçmeleri önem arz etmektedir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Sivas İl Tarım ve Orman Müdürlüğü